امنیت در شهر و حقوق شهروندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

هیات علمی

چکیده

حقوق بشر تنها راه ­گشای عملی انسانی است که نتیجه عمل به آن، صلح در هر دو معنی منفی (دوری از جنگ) و مثبت (همکاری) آن خواهد بود. جاری بودن اصول و ارزش های حقوق بشری در شهر و تحقق کامل حقوق شهروندی بر طبق اصول و آموزه های حقوق بشری به‌عنوان یک الگو و چارچوب رفتاری مدنظر شهروندان و دولت مردان منجر به ایجاد یک جامعه انسانی و زندگی شرافتمندانه انسان ها خواهد شد. در این راه، آموزه امنیت انسانی که به جای گفتمان دولت ­محور و نگاه امنیتی به تمام مقوله ها و متغیرهای اجتماعی در ادبیات علوم سیاسی و حقوق بین‌الملل وارد گردید، موجب توجه به انسان و تمام جوانب زندگی وی شده است. در این مقاله با رویکردی انسان محور به شهر و شهروندانش از دریچه آموزه امنیت انسانی نگاه ­شده است.
این­که با کدام رهیافت امنیت شهروندان تحقق می یابد؛ رهیافت فضیلت محور (افلاطونی) یا رفاه ­محور (کانتی)، پرسش اصلی پژوهش و فرضیه آن تحقق امنیت شهروندان با رهیافت رفاه ­محور است. چه مفهومی از امنیت می ­تواند امنیت شهروندان را محقق گرداند؟ پرسش فرعی نخست و در فرض آن تصور شده ­است، که با رویکرد امنیت انسانی و نه تنها امنیت دولت محور، امنیت شهروندان محقق می شود. پرسش فرعی دوم به تفاوت میان حقوق بشر با حقوق شهروندی پرداخته ­است و فرضیه آن چنین است که حقوق بشر به دنبال تحقق حق آزادی ­ها و حقوق اقتصادی انسان ­ها، جدای از تعلقات ملی و تابعیت ها است؛ اما حقوق شهروندی به دنبال تحقق حقوق مذکور در پهنه ملی و گستره کشوری است. 
هدف پژوهش جلب توجه مخاطبین به آموزه امنیت انسانی و بررسی موضوعات شهری از نگاه این آموزه است. این پژوهش، کاربردی است و از ابزارهای جمع آوری اطلاعات از روش های کمی، استفاده از داده های آماری موجود و از روش کیفی، ابزار مطالعه اسناد و متون مدنظر بهره ­برده است. روش پژوهش، توصیفی است و در عین حال به منظور کشف روابط پدیده ها، فرایندها، موضوعات و بررسی عوامل بروز آن ها از روش تحلیلی نیز استفاده ­شده است.

کلیدواژه‌ها