امنیت ملی و تحریم های یک جانبه و بین المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

هیات علمی

چکیده

ایران به دلیل سیاست خارجی و نوع نگرش به روابط بین­ المللی و از طرفی رقابت ­های قدرت ­های بزرگ دچار تحریم ­های مختلف شده است. این امر پس از انقلاب اسلامی شدت بیشتری گرفته؛ چنان‌چه حتی از سوی بازیگرانی نه چندان قدرتمند تحریم شده است. ایالات متحده از سال1980میلادی، شورای امنیت و اتحادیه اروپا از 2006م. ایران را در حوزه ­های مختلف از جمله بازرگانی و مالی تحریم نموده‌اند. دولت ­های دیگر بر اساس وظیفه ذاتی عضویت در سازمان ملل متحد و تبعیت از شورای امنیت طبق ماده 25 منشور و بنا بر مصالح و منافع ملی خود در مواردی از تحریم­ های امریکا، اتحادیه اروپا پشتیبانی و حتی خود به اعمال تحریم ­های مستقل اقدام نمودند.
تحریم ­های اعمالی علیه ایران بر شاخص ­هایی که پیش‌نیاز امنیت اقتصادی می ­باشد شامل خرید و فروش کالاها و مواد اولیه، بازرگانی، تجمیع سرمایه داخلی، سرمایه­ گذاری خارجی، روابط مالی و بانکی، انتقال دانش و فن ­آوری هم چنین به عنوان شاخص ­های اقتصاد پر رونق تاثیر منفی زیادی داشته است. هم­چنین تحریم ­ها بر مولفه­ ها و عناصر تشکیل دهنده امنیت اقتصادی شامل تولید، حق کار و تورم به شدت تاثیر منفی از خود بر­جای­گذارده­ است. در مجموع تحریم ­ها از منظر دکترین امنیت انسانی، بر توسعه انسانی ایران و حقوق بشر شهروندان ایرانی به خصوص نسل دوم آن تاثیر منفی چشمگیری داشته­است.
پرسش این پژوهش میزان تاثیرگذاری تحریم ­ها بر امنیت ملی ایران است که به دلیل تاثیرگذاری بسیار زیاد تحریم­ ها و تا حدی کارآمد شدن آن (این دو فرایند "تاثیرگذاری و کارآمدی" مرتبط اما یکی نمی­ باشند؛ بدین معنی که ممکن است تحریم­ ها بر کشوری بسیار گسترده و اثرگذار باشد اما از کارآمدی لازم که هدف تحریم ­ها از منظر تحریم­ کنندگان بوده برخوردار نباشد. تاثیرگذاری در حوزه اقتصادی و کارآمدی در حوزه سیاسی است). لزوم بحث و بررسی در خصوص سنجش تاثیر تحریم ­ها و تشریح آن برای مسئولین محترم و از طرفی تعهدات شورای امنیت و دولت ­هایی که به­ صورت یک جانبه به اعمال تحریم بر ایران مبادرت ورزیدند و هم­چنین تعهدات حقوق بشری دولت ایران ضروری به نظر می­رسد.

کلیدواژه‌ها