کودکان خیابانی: پیامد آسیب‌زای حاشیه‌نشینی کلان‌شهرها

نویسنده

چکیده

پدیده کودکان خیابانی، مشکل عمده کلان‌شهرها، به‌ویژه در جوامع درحال‌توسعه است، به‌گونه‌ای که پژوهشگران آن را «تراژدی شهری» نامیده‌اند. آمار دقیقی از کودکان خیابانی در ایران وجود ندارد؛ اما برآوردهای نیمه‌رسمی حاکی است که تعداد آن‌ها در سطح کشور بیش از یک‌میلیون نفر تخمین زده می‌شود. کلان‌شهرهای ایران ازجمله کلان‌شهر کرج با برآورد حدود شش میلیون جمعیت، علی‌القاعده از پدیدایی پیامدهای اجتماعی روانی آسیب‌رسان کودکان خیابانی، در امان نمانده است. توسعه نامتوازن، ناهماهنگی ساختارهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، تجمع ثروت ملی و امکانات آموزشی و بهداشتی در کلان‌شهرها موجب شده است تا خیل عظیم مهاجرت به آن‌ها، فزونی گیرد. در پیرامون و در مواردی در متن کلان‌شهر، زاغه‌نشینی و حاشیه‌نشینی، نشو و نما می‌کند. یکی از پیامدهای زاغه‌نشینی، شکل‌گیری و پدیدآیی کودکان خیابانی است. آنان به دلایل متعدد، خانه و مدرسه را رها کرده‌اند و راهی خیابان شده‌اند. مواجهه مداوم آنان با محیط سخت و خشن و فقرزده و ماهیت سبک زندگی‌شان موجب شده است تا آنان در معرض انواع آسیب‌های روانی، اجتماعی و پزشکی قرار گیرند.. پژوهش حاضر با روش‌شناسی فرا تحلیل، به‌مرور پژوهش‌های پیشین داخل کشور پرداخته است و تنها تعدادی از متغیرهای دخیل در شکل‌گیری پدیده کودکان خیابانی را مورد وارسی قرار داده است و محورهای زیر را شامل می‌شود: تعریف و مفهوم‌سازی کودکان خیابانی. دسته‌بندی کودکان خیابانی. ارائه آمارهای بومی و جهانی کودکان خیابانی. متغیرهای دخیل در شکل‌گیری کودکان خیابانی از طریق فرا تحلیل یافته‌های پژوهشی داخل کشور.

کلیدواژه‌ها