بررسی پدیده حاشیه نشینی و اسکان غیر رسمی

نویسنده

چکیده

زمینه: رشد روز افزون شهرنشینی در سال­های اخیر زمینه­ساز ایجاد آسیب­های جدیدی در کلان­شهرها شده که نقش آفرینی­های بیشتری را از مدیریت شهری طلب می­نماید. اسکان غیررسمی قدیمی­ترین آسیب­هایی است که در سکونتگاه­های انسانی پابه­پای رشد شهرها خودنمایی نموده است. ظهور و پیدایش حاشیه­نشینی هم در ایران و هم در جهان، هم­زاد و همراه پدیده مهاجرت و تا حدی پیامد آن بوده است.
یافته­ها: حاشیه­نشینی در مقیاس وسیع و معنای جدید به دوره پس از وقوع انقلاب صنعتی در اروپا و سپس سرایت آن به سایر نقاط جهان برمی­گردد. در ایران نیز پس از آغاز نوسازی اقتصادی و اجتماعی و دسترسی روستاها به خدمات جدید بهداشتی، آموزشی و نیز مکانیزه شدن کشاورزی و تغییر الگوی مدیریت روستایی از یک­سو و ظهور اقتصاد نفتی و قطع وابستگی به کشاورزی از سوی دیگر مهاجرت­های روستا به شهر آغاز و در پیامد آن پیدایش حاشیه­نشینی پیرامون شهرهای بزرگ نمایان گردید. به این ترتیب، حاشیه­نشینی و در جدیدترین بیان (اسکان غیر رسمی) به­عنوان بافت آپاندیسی شهری در ایران با قدرت تأثیرگذاری بالا به دلیل حجم قابل توجه ساکنین و مسائلی چون رشد سریع جمعیت، اشتغال غیر رسمی و آسیب­های خاص، خود را بر شهرهای کشور تحمیل کرده است.
نتیجه­گیری: پدیده حاشیه­نشینی به­عنوان یکی از پدیده­های اقتصادی و اجتماعی همواره اذهان بی­شماری از جغرافی­دانان، جامعه­شناسان و حقوق­دانان را به خود معطوف ساخته است. به طوری که آنان را به انجام پژوهش­ها و تحقیقات دامنه داری در چرایابی ظهور این پدیده واداشته است

کلیدواژه‌ها